اسناد گمرکی و ترانزیت؛ TIR، NCTS و HS
اسناد حمل مسیر و تحویل را توضیح می‌دهند؛ اسناد گمرکی به رویهٔ ورود، خروج یا عبور کالا مربوط‌اند. قبل از حرکت باید معلوم باشد چه کسی اظهار می‌کند و هر مرحله زیر کدام رویه انجام می‌شود.
انتشار: · به‌روزرسانی: · تهیهٔ مطلب: یولداش
در این راهنما
اول رویه، سپس فهرست مدارک
- مشخص کنید عملیات صادرات، واردات، ترانزیت یا یک رویهٔ خاص است.
- گمرک مبدأ و مقصدِ رویه را از انبار بارگیری و تحویل جدا یادداشت کنید.
- مسئول اظهار، مسئول تضمین در صورت نیاز و فرد پیگیر پایان رویه را تعیین کنید.
- فهرست رسمیِ مجوزهای کالا را با کارگزار و مرجع مربوط کنترل کنید.
یک فهرست اینترنتی برای همهٔ کالاها کافی نیست. نوع کالا، مسیر، طرف معامله و رویه روی پروندهٔ موردنیاز اثر دارند.
اسناد و اطلاعات رایج برای کنترل پرونده
| سند یا اطلاعات | سؤال کنترلی |
|---|---|
| اظهارنامه و شمارهٔ ثبت | کدام رویه و کدام محموله را پوشش می‌دهد؟ وضعیت آن چیست؟ |
| فاکتور و پکینگ‌لیست | شرح، مقدار و وزن با کالا و سند حمل سازگار است؟ |
| گواهی مبدأ / مدارک ترجیحی | مرجع صادرکننده و نوع گواهی برای این معامله پذیرفته می‌شود؟ |
| مجوزهای کالایی | برای این کالا، کشور و رویه دقیقاً چه مجوزی لازم است؟ |
| سند ترانزیت و شمارهٔ مرجع | گمرک شروع و پایان، مسیر و مسئول پیگیری مشخص است؟ |
| شمارهٔ پلمب و اطلاعات وسیله | با کامیون و محمولهٔ واقعی تطبیق دارد؟ |
| رسید یا پیام پایان رویه | مسئول پرونده تایید پایان را دریافت و بایگانی کرده است؟ |
این جدول برای سازمان‌دهی پرونده است؛ الزام هم‌زمان همهٔ ردیف‌ها را برای هر بار اعلام نمی‌کند.
کارنه TIR چه نقشی دارد؟
TIR یک چارچوب ترانزیت گمرکی با زنجیرهٔ تضمین بین‌المللی است؛ کارنهٔ آن سند کنترل گمرکی در این نظام است. آن را با CMR یا بیمهٔ خسارت کالا یکی ندانید. پیش از انتخاب این رویه، پذیرش مسیر، صلاحیت بهره‌بردار و شرایط وسیله و محموله را بررسی کنید.
منبع رسمی: راهنمای رسمی TIR — UNECE
NCTS، شمارهٔ مرجع و سند همراه
NCTS سامانهٔ پردازش الکترونیکی ترانزیت است. در راهنمای وزارت تجارت ترکیه، صدور سند همراه ترانزیت پس از انجام تشریفات مبدأ توضیح داده شده است. کاربرد آن در یک مسیر باید با رویه و کشورهای مربوط بررسی شود؛ آن را خودکار برای تمام سفرهای ایران و ترکیه لازم فرض نکنید.
منبع رسمی: رویهٔ ترانزیت و NCTS — وزارت تجارت ترکیه
برای پیگیری عملی، شمارهٔ مرجع، گمرک شروع، گمرک پایان، مشخصات مسئول رویه و وضعیت آخرین پیام را در یک برگهٔ کنترل نگه دارید.
کد HS را از روی نام کوتاه کالا حدس نزنید
HS طبقه‌بندی بین‌المللی کالا با پایهٔ شش‌رقمی است؛ کشورها می‌توانند تقسیمات ملی بیشتری داشته باشند. کد صحیح به ویژگی واقعی کالا و قواعد طبقه‌بندی وابسته است.
منبع رسمی: معرفی HS — سازمان جهانی گمرک
- جنس، کاربرد، ترکیب، درجهٔ پردازش و مشخصات فنی محصول را آماده کنید.
- از فروشنده مشخصات فنی بخواهید؛ توضیح «قطعات» یا «مواد» برای بررسی دقیق کافی نیست.
- کد پیشنهادی را با کارگزار و تعرفهٔ جاری کشور مربوط بررسی کنید.
- نرخ عوارض را از یک نمونهٔ قدیمی به محمولهٔ جدید تعمیم ندهید.
پرسش‌های متداول
آیا CMR مجوز ترخیص کالا است؟
CMR سند حمل است. پرونده و تشریفات گمرکی باید جدا، مطابق کالا و رویه بررسی شوند.
TIR و NCTS یک چیز هستند؟
خیر. TIR چارچوب ترانزیت و تضمین مربوط دارد؛ NCTS سامانهٔ الکترونیکی ترانزیت است. انتخاب و ارتباط آن‌ها با عملیات باید برای مسیر مشخص بررسی شود.