کنوانسیون CMR به زبان ساده و متن رسمی
عنوان کنوانسیون، قرارداد حمل بین‌المللی کالا از طریق جاده است؛ در ۱۹ مهٔ ۱۹۵۶ در ژنو منعقد شد. این صفحه خلاصهٔ آموزشی فارسی و راهنمای مراجعه به مواد است، نه ترجمهٔ رسمی یا بازنشر کامل کنوانسیون.
انتشار: · به‌روزرسانی: · تهیهٔ مطلب: یولداش
در این راهنما
چه زمانی کاربرد دارد؟
مادهٔ ۱ به حمل جاده‌ای در برابر اجرت، میان دو کشور متفاوت، با عضویت دست‌کم یکی از آن‌ها می‌پردازد. حمل پستی قراردادی، محمولهٔ متوفی و اسباب‌کشی در استثناهای این ماده‌اند.
منبع رسمی: متن رسمی کنوانسیون CMR
نقشهٔ خواندن کنوانسیون
| مواد | موضوع برای مراجعه |
|---|---|
| ۱–۲ | دامنهٔ شمول |
| ۳ | اشخاص تحت مسئولیت حامل |
| ۴–۱۶ | سند و اجرای قرارداد |
| ۱۷–۲۹ | مسئولیت و خسارت |
| ۳۰–۳۳ | اعتراض، دعوا و داوری |
| ۳۴–۴۰ | حاملان متوالی |
| ۴۱ | شروط مخالف کنوانسیون |
| ۴۲–۵۱ | مقررات نهایی |
برای خواندن پروندهٔ خود، ابتدا موضوع اختلاف را بنویسید: تعداد بسته، آسیب، تاخیر، تغییر مقصد یا پرداخت. سپس مادهٔ مربوط را همراه قرارداد، نسخهٔ امضاشده و مکاتبات بررسی کنید؛ از یک جملهٔ جدا از متن نتیجهٔ نهایی نگیرید.
مسئولیت حامل و بررسی خسارت
مواد ۱۷ تا ۲۹ به مسئولیت و خسارت می‌پردازند. اصل مسئولیتِ تلف، آسیب و تاخیر، دفاع‌های حامل و محدودیت جبران باید با هم خوانده شوند؛ مبلغ فاکتور را خودکار مبلغ قابل مطالبه فرض نکنید.
برای بررسی پرونده، مشخص کنید کالا چه زمانی در اختیار حامل بوده، چه اختلافی مشاهده شده و چه شواهدی وجود دارد. بیمهٔ کالا و پوشش مسئولیت حامل را نیز در دو ردیف جدا کنترل کنید؛ نام «بیمه CMR» به‌تنهایی پوشش همهٔ خسارت‌ها را ثابت نمی‌کند.
مهلت‌های مهم را از هم جدا کنید
مادهٔ ۳۰: آسیب ظاهری هنگام تحویل؛ آسیب پنهان، اعتراض کتبی ظرف ۷ روز با استثنای یکشنبه‌ها و تعطیلات عمومی؛ تاخیر، اعتراض کتبی ظرف ۲۱ روز. مادهٔ ۳۲: مرور زمان معمول یک سال و در موارد مشخص سه سال است. آغاز و توقف مهلت‌ها شروط جدا دارند؛ اعتراض و اقامهٔ دعوا یکی نیستند.
برای مدیریت عملی، تاریخ دریافت کالا، تاریخ کشف اختلاف، تاریخ ارسال اعتراض و رسید دریافت آن را در چهار ردیف جدا ثبت کنید. محاسبهٔ آخرین روز و انتخاب مرجع رسیدگی را برای پروندهٔ واقعی با متخصص حقوق حمل بررسی کنید.
برای بررسی اختلاف چه پرونده‌ای آماده کنیم؟
- قرارداد فروش، دستور حمل و توافق دربارهٔ مقصد و زمان‌بندی.
- نسخه‌های CMR و هر اصلاحیه با ترتیب زمانی قابل پیگیری.
- عکس قبل و بعد، شمارش بسته‌ها، رسید باسکول و گزارش انبار در صورت وجود.
- رسید تحویل و شرح اختلاف به زبان روشن، بدون تغییر اسناد قبلی.
- مکاتبات حامل، فرستنده و گیرنده همراه زمان ارسال و دریافت.
- صورت‌حساب هزینه‌ها و توضیح اینکه هر مبلغ به چه رویدادی مربوط است.
نمونهٔ سؤال برای مشاور: «کدام تاریخ شروع مهلت است؟ کدام طرف باید اعتراض را دریافت کند؟ چه مدرکی ارسال و دریافت اعتراض را ثابت می‌کند؟»
CMR الکترونیکی و سند اسکن‌شده
برای استفاده از e-CMR، وضعیت پروتکل مربوط و پذیرش عملی سند در کشورهای مسیر و نزد طرف‌های حمل را بررسی کنید. فایل PDF یا عکس برگه را خودکار معادل یک فرایند معتبر e-CMR فرض نکنید. از ارائه‌دهندهٔ سامانه دربارهٔ احراز هویت، ثبت تغییرات و امکان ارائهٔ سند به مرجع رسیدگی سؤال کنید.
منبع رسمی: وضعیت پروتکل سند الکترونیکی در مجموعهٔ معاهدات سازمان ملل
متن کامل رسمی را بخوانید
متن کنوانسیون در UNIDROIT PDF متن کنوانسیون در UNECE
در بررسی خسارت، پروتکل‌های مرتبط، وضعیت عضویت، قانون قابل اعمال و اسناد پرونده نیز اهمیت دارند. این صفحه مبلغ ثابت یا نتیجهٔ قطعی برای خسارت یک حمل خاص تعیین نمی‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا این صفحه ترجمهٔ رسمی کنوانسیون است؟
خیر؛ خلاصهٔ آموزشی و نقشهٔ مراجعه به مواد است. متن رسمی کامل از لینک‌های داخل صفحه در دسترس است.
مهلت اعتراض با مهلت دعوا یکسان است؟
خیر. اعتراض موضوع مادهٔ ۳۰ و مرور زمان موضوع مادهٔ ۳۲ است و برای هرکدام باید شرایط و تاریخ شروع جدا بررسی شود.